C++排序算法全解析
·
C++排序算法全解析
排序算法是计算机科学中的基础内容,在C++编程中有着广泛的应用。本文将详细介绍C++中常见的排序算法,包括它们的原理、实现代码及性能分析。
冒泡排序(Bubble Sort)
原理
冒泡排序通过重复遍历待排序序列,比较相邻元素并交换顺序错误的元素,直到没有需要交换的元素为止。每一轮遍历会将最大的元素“冒泡”到序列末尾。
代码实现
#include <iostream>
#include <vector>
void bubbleSort(std::vector<int>& arr) {
int n = arr.size();
bool swapped;
for (int i = 0; i < n - 1; ++i) {
swapped = false;
for (int j = 0; j < n - i - 1; ++j) {
if (arr[j] > arr[j + 1]) {
std::swap(arr[j], arr[j + 1]);
swapped = true;
}
}
if (!swapped) break; // 提前终止优化
}
}
性能
- 时间复杂度:O(n2)O(n^2)O(n2)(最好情况O(n)O(n)O(n))
- 空间复杂度:O(1)O(1)O(1)
- 稳定性:稳定
选择排序(Selection Sort)
原理
每次从未排序部分选择最小(或最大)的元素,放到已排序部分的末尾。
代码实现
void selectionSort(std::vector<int>& arr) {
int n = arr.size();
for (int i = 0; i < n - 1; ++i) {
int minIndex = i;
for (int j = i + 1; j < n; ++j) {
if (arr[j] < arr[minIndex]) {
minIndex = j;
}
}
std::swap(arr[i], arr[minIndex]);
}
}
性能
- 时间复杂度:O(n2)O(n^2)O(n2)
- 空间复杂度:O(1)O(1)O(1)
- 稳定性:不稳定
插入排序(Insertion Sort)
原理
将未排序元素插入到已排序部分的适当位置,逐步构建有序序列。
代码实现
void insertionSort(std::vector<int>& arr) {
int n = arr.size();
for (int i = 1; i < n; ++i) {
int key = arr[i];
int j = i - 1;
while (j >= 0 && arr[j] > key) {
arr[j + 1] = arr[j];
--j;
}
arr[j + 1] = key;
}
}
性能
- 时间复杂度:O(n2)O(n^2)O(n2)(最好情况O(n)O(n)O(n))
- 空间复杂度:O(1)O(1)O(1)
- 稳定性:稳定
快速排序(Quick Sort)
原理
采用分治法,选择一个基准元素(pivot),将数组分为小于基准和大于基准的两部分,递归排序子数组。
代码实现
#include <cstdlib> // for rand()
int partition(std::vector<int>& arr, int low, int high) {
int pivot = arr[low + rand() % (high - low + 1)]; // 随机选择基准
int i = low - 1, j = high + 1;
while (i < j) {
do ++i; while (arr[i] < pivot);
do --j; while (arr[j] > pivot);
if (i < j) std::swap(arr[i], arr[j]);
}
return j;
}
void quickSort(std::vector<int>& arr, int low, int high) {
if (low < high) {
int p = partition(arr, low, high);
quickSort(arr, low, p);
quickSort(arr, p + 1, high);
}
}
性能
- 时间复杂度:平均O(n×log2n)O(n \times\log_2 n)O(n×log2n),最坏O(n2)O(n^2)O(n2)
- 空间复杂度:O(log2n)O(\log_2 n)O(log2n)(递归栈)
- 稳定性:不稳定
归并排序(Merge Sort)
原理
将数组分成两半,递归排序后合并两个有序子数组。
代码实现
void merge(std::vector<int>& arr, int left, int mid, int right) {
std::vector<int> temp(right - left + 1);
int i = left, j = mid + 1, k = 0;
while (i <= mid && j <= right) {
temp[k++] = arr[i] <= arr[j] ? arr[i++] : arr[j++];
}
while (i <= mid) temp[k++] = arr[i++];
while (j <= right) temp[k++] = arr[j++];
for (int x = 0; x < temp.size(); ++x) {
arr[left + x] = temp[x];
}
}
void mergeSort(std::vector<int>& arr, int left, int right) {
if (left < right) {
int mid = left + (right - left) / 2;
mergeSort(arr, left, mid);
mergeSort(arr, mid + 1, right);
merge(arr, left, mid, right);
}
}
性能
- 时间复杂度:O(n×log2n)O(n \times\log_2 n)O(n×log2n)
- 空间复杂度:O(n)O(n)O(n)
- 稳定性:稳定
堆排序(Heap Sort)
原理
将数组构建成大顶堆,依次将堆顶元素(最大值)与末尾元素交换,调整剩余元素为新堆。
代码实现
void heapify(std::vector<int>& arr, int n, int i) {
int largest = i;
int left = 2 * i + 1, right = 2 * i + 2;
if (left < n && arr[left] > arr[largest]) largest = left;
if (right < n && arr[right] > arr[largest]) largest = right;
if (largest != i) {
std::swap(arr[i], arr[largest]);
heapify(arr, n, largest);
}
}
void heapSort(std::vector<int>& arr) {
int n = arr.size();
for (int i = n / 2 - 1; i >= 0; --i) {
heapify(arr, n, i);
}
for (int i = n - 1; i > 0; --i) {
std::swap(arr[0], arr[i]);
heapify(arr, i, 0);
}
}
性能
- 时间复杂度:O(n×log2n)O(n \times\log_2 n)O(n×log2n)
- 空间复杂度:O(1)O(1)O(1)
- 稳定性:不稳定
C++标准库排序(std::sort)
原理
C++标准库的std::sort通常基于快速排序(结合堆排序和插入排序优化)。
使用示例
#include <algorithm>
#include <vector>
int main() {
std::vector<int> arr = {3, 1, 4, 1, 5, 9};
std::sort(arr.begin(), arr.end()); // 默认升序
// 自定义降序排序
std::sort(arr.begin(), arr.end(), [](int a, int b) { return a > b; });
return 0;
}
性能
- 时间复杂度:平均O(n×log2n)O(n \times\log_2 n)O(n×log2n)
- 空间复杂度:O(log2n)O(\log_2 n)O(log2n)(依赖实现)
- 稳定性:不稳定(需稳定排序请用
std::stable_sort)
总结对比
| 算法 | 时间复杂度(平均) | 空间复杂度 | 稳定性 | 适用场景 |
|---|---|---|---|---|
| 冒泡排序(Bubble Sort) | O(n2)O(n^2)O(n2) | O(1)O(1)O(1) | 稳定 | 小规模数据,教学演示 |
| 选择排序(Selection Sort) | O(n2)O(n^2)O(n2) | O(1)O(1)O(1) | 不稳定 | 少量数据,对稳定性无要求 |
| 插入排序(Insertion Sort) | O(n2)O(n^2)O(n2) | O(1)O(1)O(1) | 稳定 | 小规模或近乎有序的数据 |
| 快速排序(Quick Sort) | O(n×log2n)O(n \times\log_2 n)O(n×log2n) | O(log2n)O(\log_2 n)O(log2n) | 不稳定 | 大规模数据,追求效率 |
| 归并排序(Merge Sort) | O(n×log2n)O(n \times\log_2 n)O(n×log2n) | O(n)O(n)O(n) | 稳定 | 大规模数据,需稳定排序 |
| 堆排序(Heap Sort) | O(n×log2n)O(n \times\log_2 n)O(n×log2n) | O(1)O(1)O(1) | 不稳定 | 大规模数据,空间受限 |
C++标准库排序(std::sort) |
O(n×log2n)O(n \times\log_2 n)O(n×log2n) | O(log2n)O(\log_2 n)O(log2n) | 不稳定 | 通用场景,标准库优先 |
实际编程中,建议优先使用C++标准库的std::sort或std::stable_sort,它们经过高度优化且易于使用。
更多推荐
所有评论(0)